دکتر آرمین فیروزی | ازدواج آگاهانه همان التیام جراحت هاست
تاثیر رواندرمانی بر بهبود زندگی جنسی زوجین نابارور | دکتر آرمین فیروزی
تأثیر رواندرمانی در ارتقای زندگی جنسی زوجین نابارور: راهکاری برای عبور از بحران
ناباروری تنها یک چالش بیولوژیک نیست؛ بلکه بحرانی است که تمام تار و پود زندگی مشترک، بهویژه نگرش جنسی و روابط عاطفی زوجین را تحت تأثیر قرار میدهد. مطالعات نشان میدهند که حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد زوجین با چالش ناباروری دستوپنجه نرم میکنند که این موضوع میتواند منجر به بروز اختلالات هیجانی، کاهش اعتمادبهنفس و در نهایت سردی در روابط زناشویی شود. در این میان، نقش مداخلات روانشناختی بسیار پررنگ است.
در این مقاله به بررسی دو رویکرد پیشرو در این حوزه یعنی روایتدرمانی (Narrative Therapy) و مدل تجربه جنسی بهاندازه کافی خوب (GESM) میپردازیم.
چرا ناباروری نگرش جنسی را تغییر میدهد؟
نگرش جنسی مجموعهای از باورها، احساسات و رفتارهای فرد در قبال رابطه جنسی است. زمانی که زوجی با تشخیص ناباروری مواجه میشوند، رابطه جنسی که پیشتر به عنوان منبع لذت و صمیمیت شناخته میشد، به ابزاری برای تولیدمثل تبدیل میگردد. این تغییر نگرش باعث میشود که:
بُعد عاطفی
احساس گناه، سرزنش خود یا همسر و استرس جایگزین صمیمیت شود.
بُعد شناختی
باورهای غلطی درباره هویت جنسیتی (مردانگی یا زنانگی) شکل بگیرد.
بُعد رفتاری
رابطه جنسی مکانیکی شده و کیفیت آن به شدت کاهش یابد.
روایتدرمانی؛ بازنویسی داستان زندگی جنسی
روایتدرمانی یکی از روشهای پستمدرن رواندرمانی است که توسط مایکل وایت و دیوید اپستون ابداع شده است. در این روش، فرض بر این است که انسانها تحت تأثیر داستانهای غالب و مخربی هستند که جامعه یا فرهنگ به آنها تحمیل کرده است.
دکتر آرمین فیروزی در پژوهشهای خود نشان داده است که روایتدرمانی با استفاده از تکنیک برونسازی (Externalization)، مشکل ناباروری را از هویت فرد جدا میکند. به این معنا که فرد دیگر خودش را “نابارور” نمیبیند، بلکه ناباروری را به عنوان یک مشکل خارجی در نظر میگیرد که باید آن را مدیریت کند. این روش به ویژه در بهبود جنبههای رفتاری و عاطفی زوجین بسیار موفق عمل کرده است.
مدل تجربه جنسی بهاندازه کافی خوب (GESM)
این مدل که توسط متز و مککارتی طراحی شده، بر این اصل استوار است که کمالگرایی در رابطه جنسی سمی است. بسیاری از زوجین تصور میکنند رابطه جنسی همیشه باید عالی و بدون نقص باشد، اما در مدل GESM، هدف این است که انتظارات واقعبینانه جایگزین رویاهای بی نقص شود. این رویکرد با تمرکز بر اتحاد دونفره و ارزشگذاری برای کیفیت به جای کمیت، به زوجین کمک میکند تا حتی در شرایط سخت درمانهای پزشکی ناباروری، صمیمیت خود را حفظ کنند.
یافتههای پژوهشی: کدام روش موثرتر است؟
بر اساس نتایج علمی به دست آمده از بررسیهای تخصصی: هر دو روش روایتدرمانی و مدل GESM در ارتقای ابعاد شناختی و عاطفی نگرش جنسی تاثیر معناداری دارند. روایتدرمانی در بهبود بُعد عاطفی موفقتر از مدل دیگر عمل کرده است. در مورد بُعد رفتاری، تنها روایتدرمانی توانسته است تغییرات مثبت و پایداری ایجاد کند. علت این برتری در آن است که روایتدرمانی به ریشههای فرهنگی و اجتماعی مشکل میپردازد و عزتنفس فرد را بازسازی میکند.
نتیجهگیری و گام بعدی
ناباروری پایان زندگی جنسی نیست، بلکه آغاز فصلی است که نیاز به مهارتهای جدید دارد. استفاده از مشاورههای تخصصی و رویکردهای نوین روانشناختی میتواند این دوران سخت را به فرصتی برای نزدیکی بیشتر و درک عمیقتر زوجین تبدیل کند. اگر شما هم در مسیر درمان ناباروری با چالشهای سردی رابطه یا فشار روانی مواجه هستید، بدانید که تنها نیستید. بازنویسی داستان زندگی شما و تغییر نگرش به این چالش، اولین قدم برای بازیابی آرامش است. آیا زمان آن نرسیده که با نگاهی علمی و تخصصی، صمیمیت را دوباره به خانه برگردانید؟
منابع و مراجع مقاله
۱. فیروزی، آ.، لطفی کاشانی، ف.، و وزیری، ش. (۱۴۰۱). بررسی تأثیر روایتدرمانی و مدل تجربه جنسی بهاندازه کافی خوب بر نگرش شناختی، رفتاری و عاطفی به رابطه جنسی در افراد متاهل نابارور. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دوره ۶۵، شماره ۴، صفحات ۱۸۴۱-۱۸۵۷.
۲. برک، جی.اس. (۲۰۱۹). بیماریهای زنان برک و نواک. ویرایش شانزدهم. فیلادلفیا: انتشارات لیپینکوت ویلیامز و ویلکینز. (منبع اصلی در حوزه زنان و زایمان).
۳. کاپیسیز، اس. و همکاران (۲۰۱۹). رضایت زناشویی و عوامل مؤثر بر آن در زوجین نابارور. مجله پزشکی چوکورووا، ۴۴(۳)، ۱۰۷۴-۱۰۸۴.
۴. متز، ام.ای. و مککارتی، بی.دبلیو. (۲۰۰۷). مدل تجربه جنسی بهاندازه کافی خوب (GES): چشمانداز و کاربردهای بالینی. (منبع پایه در تدوین پروتکلهای سکستراپی).
۵. وایت، ام. و اپستون، دی. (۱۹۹۰). وسایل روایتی برای مقاصد درمانی. نیویورک: انتشارات نورتون. (کتاب مرجع اصلی در زمینه روایتدرمانی).
پکیج پیشنهادی: دوام عشق و درمان چالشهای جنسی زوجین
